tham sắc

Một chàng trai tham sắc ngắm nhìn một bông hoa hồng đỏ thắm.

Định nghĩa

1. Động từ (thường dùng trong thành ngữ, văn chương):
   • Ham mê, say đắm vẻ đẹp hình thức: "tham sắc" chỉ sự yêu thích quá mức, bị thu hút bởi ngoại hình, sắc đẹp của người khác, thường là khác giới.
   • Mang sắc thái tiêu cực hoặc trung tính: Từ này thường ám chỉ sự ham muốn về mặt thể xác hoặc thẩm mỹ, đôi khi được dùng để phê phán sự nông nổi, thiếu chiều sâu trong tình cảm.

Ví dụ sử dụng

• Trong thành ngữ:

  • Trai tham sắc, gái tham tài. (Đàn ông ham mê nhan sắc, đàn bà ham muốn tài năng — một quan niệm dân gian về sự khác biệt trong lựa chọn bạn đời.)
  • Anh ta tham sắc đến nỗi chỉ nhìn vào ngoại hình mà quên mất tính cách. (Anh ta bị sắc đẹp mê hoặc đến mức bỏ qua phẩm chất bên trong.)

• Trong văn chương:

  • Kẻ tham sắc thường dễ sa vào cạm bẫy tình ái. (Người ham mê sắc đẹp thường dễ bị lừa gạt trong chuyện tình cảm.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tham sắc" trong cụm từ cố định: thường đi với "tham tài" để tạo thành cặp đối lập trong văn hóa dân gian.

  • Luận bàn về chuyện trai tham sắc gái tham tài, nhiều người cho rằng đó là định kiến lỗi thời. (Bàn về quan niệm đàn ông ham sắc, đàn bà ham tài, nhiều người cho rằng đó là định kiến cũ.)

• "Tham sắc" với nghĩa bóng: chỉ sự say mê vẻ đẹp bề ngoài trong nghệ thuật, thời trang.

  • Người tham sắc trong nghệ thuật thường chuộng những tác phẩm hình thức đẹp mà thiếu nội dung. (Người say mê vẻ đẹp hình thức trong nghệ thuật thường thích những tác phẩm đẹp bề ngoài nhưng thiếu chiều sâu.)

Biến thể và từ gần giống

• Ham sắc (động từ): đồng nghĩa với "tham sắc", nhưng nhẹ nhàng hơn, ít mang tính phê phán.

  • Anh ấy ham sắc nhưng không đến nỗi mù quáng. (Anh ấy thích người đẹp nhưng vẫn có chừng mực.)

• Sắc dục (danh từ): ham muốn về sắc đẹp và tình dục — mang tính triết lý hoặc tôn giáo hơn.

  • Sắc dục là một trong những cám dỗ lớn nhất của con người. (Ham muốn sắc đẹp và tình dục là một trong những cám dỗ lớn.)

Từ đồng nghĩa

• Say sắc: mê mẩn vì sắc đẹp.
• Mê sắc: yêu thích quá mức vẻ ngoài.
• Si tình: yêu đương mù quáng (thường bao hàm cả sắc đẹp).

Thành ngữ liên quan

• Trai tham sắc, gái tham tài: thành ngữ chỉ sự khác biệt giới tính trong lựa chọn bạn đời.

  • Câu nói "trai tham sắc gái tham tài" phản ánh quan niệm xã hội xưa. (Câu nói này thể hiện quan niệm xã hội cũ về tình yêu và hôn nhân.)

• Tham sắc hại thân: ham mê sắc đẹp quá mức sẽ gây hại cho bản thân.

  • Cổ nhân dạy "tham sắc hại thân" để cảnh báo người đời. (Người xưa dạy rằng ham mê sắc đẹp quá độ sẽ mang lại tai họa.)